وبلاگ علی حسین زاده

صفحه شخصی علی حسین زاده در برگیرنده یادداشت‌هایی در رابطه با سیستم‌عامل لینوکس، مدیریت، و...
alihzadeh.blog.ir Weblog Logo

وبلاگ علی حسین زاده

صفحه شخصی علی حسین زاده در برگیرنده یادداشت‌هایی در رابطه با سیستم‌عامل لینوکس، مدیریت، و...

وبلاگ علی حسین زاده

علی حسین زاده هستم؛ در این وبلاگ در مورد علائق و عقایدم می‌نویسم. گاهی هم مطالبی را که برایم جذابند را در اینجا قرار می‌دهم تا بهتر در دسترسم باشند.
»»» باز نشر مطالب با ذکر «وبلاگ علی حسین زاده» و درج لینک به همان مطلب آزاد است مگر اینکه به گونه‌ای دیگر در پائین متن ذکر شده باشد.
»»» لطفا توجه داشته باشید که من نمی‌توانم به پیام‌های خصوصی پاسخ دهم.

آخرین نظرات

مشکل مردم و دولتمردان و نمایندگان آگاه در مجلس فقط افزایش قیمت خودرو آنگونه که چنین نشریات و نویسندگانی مساله را به نفع خودروسازان ساده نموده‌اند، نبوده و نیست بلکه مشکل ما با وابستگی، سوء استفاده، عقب‌ماندگی، رخوت، رانت‌خواری و عدم کارایی این صنعت در کشورمان است.

مقدمه

با افزایش انتقادها و فشارهای افکار عمومی بر خودروسازان وطنی در ماه‌های اخیر، جریان عجیبی در حمایت از خودروسازان در برخی از مطبوعات کشور راه افتاده است. نکته جالب در این نشریات این است که نویسندگان آن‌ها تلاش می‌کنند تا خیل عظیم انتقادها و فشارها بر خودروسازان را تنها به افزایش قیمت خودرو ربط داده و سپس با ارائه دلیل‌های آشکار نظیر رشد قیمت مواد اولیه و گرانی ارز و... به پاسخ‌گویی و حمایت بپردازند. یک نمونه از این نوع یادداشت‌ها طی روزهای گذشته در وب‌سایت‌های «اقتصاد برتر» و «خودروسازی» با عنوان «دیوار کوتاه خودروسازان» به قلم امیر حسین خادم المله منتشر شده است.[۱ و ۲]

به نظر می‌آید این دسته از به اصطلاح کارشناسان به صورت عمدی چشم خود را بر واقعیات این صنعت و ریشه و دلیل اصلی انتقادهای مردم نسبت به این صنعت بسته‌اند و تلاش دارند تا با ساده کردن صورت مساله، تنها به افزایش قیمت خودرو اشاره کرده و به آن پاسخ دهند.

با توجه به اینکه در یادداشت مذکور نیز مانند سایر مطالب اینچنینی به طور یک‌طرفه به حمایت از خودروسازان کشورمان پرداخته شده بود، به منظور نقد و آسیب‌شناسی مفیدتر و منصفانه‌تر این صنعت پاسخ زیر را برای مطلب منتشر شده در دو نشریه یاد شده تهیه کرده و برای آن‌ها ارسال نمودم که متاسفانه تا زمان انتشار این مطلب، از انتشار پاسخ من خودداری نموده‌اند (که در صورت عدم انتشار آن مهر تاییدی خواهد بود بر بی‌طرف و بی‌غرض نبودن این نشریات و به اصطلاح کارشناسان آن‌ها).

در نوشته پیش‌رو با نقل قول جای‌جای یادداشت «دیوار کوتاه خودروسازان» به یک‌یک آنها پاسخ داده شده است.

دیوار کوتاه خودروسازان یا شهروندان؟!

تصویر: مقایسه سیر پیشرفت خودروهای سمند و سوناتا

منبع تصاویر

تهران – اقتصاد برتر – ۱۷ تیر ۹۳ امیر حسین خادم المله: کارشناسان خودرو معتقدند ورود دولت به بحث قیمت‌گذاری خودرو اصولا جواب نمی‌دهد و در گذشته هم جواب‌گو نبوده است، بهترین روش قیمت‌گذاری خودرو بازار است و خریدار و فروشنده خود در بازار باید قیمت خودرو را تعیین کنند

من بعید می‌دانم کارشناسان دلسوز و منصف به چنین نسخه‌ای برای بازار خودروی ایران اعتقاد داشته باشند. البته که در یک بازار آزاد و رقابتی این فرمول معنا می‌یابد اما در بازار تقریبا انحصاری ایران و در شرایطی که نبض بازار در دست دو خودروساز شبه دولتی قرار دارد اگر عنان قیمت‌گذاری را نیز به دستان همان خودروسازان بسپاریم چه بر سر مصرف‌کننده بینوا خواهد آمد؟ در بازار خودروی ایران رقابتی وجود ندارد که قیمت و کیفیت خودروها را تعدیل نماید و با توجه به تقاضای بالا نسبت به عرضه مطمئنا نتیجه عدم نظارت دولت بر قیمت خودروها سوء استفاده بیشتر خودروسازان و متضرر شدن مصرف‌کنندگان خواهد بود.

...و علیرغم همه مشکلات توانسته اند با افزایش بهره وری و همت کارکنان خود تولید را افزایش دهند که ایران خودرو به تنهایی ۱۷۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل در سه ماهه اول امسال افزایش تولید داشته است.

اتفاقا صنعت خودروسازی ایران به شدت از عدم بهره‌وری رنج می‌برد؛ برای مثال به مقایسه آماری شرکت هیوندای کره‌جنوبی و ایران خودرو که تقریبا به طور همزمان فعالیت خود را آغاز نمودند توجه نمائید: درآمد هیوندای ۸۶ میلیارد دلار است در حالی که درآمد ایران خودرو تنها ۴ میلیارد دلار است. سود هیوندای ۸ میلیارد دلار بود ولی ایران خودرو ۴۰۰ میلیون دلار ضرر کرد. کارکنان گروه صنعتی هیوندای ۶۳ هزار نفر و ایران خودرو ۵۱ هزار نفر است. تولید خودرو هیوندای ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار و تولید خودرو ایران خودرو تنها ۴۰۰ هزار است. در نهایت صادرات هیوندای سه و ۴ دهم میلیون و صادرات ایران خودرو فقط ۱۵۰۰ است.[۳ و ۱۱] در ضمن ادعای افزایش ۱۷۰ درصدی تولید ایران خودرو که بدان اشاره شده است بعد از کاهش شدید تولید همین خودروساز به وقوع پیوسته و در حال حاضر هم با فرض درست بودن این نرخ افزایش (که جای شک زیادی هم دارد)، هنوز هم تولید این خودروساز به سطح تولید پیشین خود نرسیده است.[۴]

...قطعا نتیجه چیزی جز ورشکستگی صنعت خودرو و بیکاری میلیون‌ها نفر مستقیم و ده‌ها میلیون نفر غیر مستقیم نخواهد بود.

خیلی خوب بود اگر منبع این آمار شگفت‌انگیز توسط نویسنده (آقای خادم المله) ارائه می‌شد. معلوم نیست تعریف اشتغال مستقیم از نظر نویسنده چیست اما اگر بخواهیم تعداد افراد شاغل به صورت مستقیم در خودروسازی را بشماریم مطمئنا به گرد پای ادعای میلیون‌ها نفری نویسنده نیز نخواهیم رسید! مگر آنکه تعریف اشتغال مستقیم از نظر نویسنده چیز دیگری باشد.[۵ و ۶]

در مورد اشتغال غیر مستقیم هم ضمن صادق بودن همین ایراد، نکته‌ای که یا به ذهن نویسنده نرسیده و یا عمدا نادیده گرفته شده این است که حتی در صورت ورشکستگی و تعطیلی کامل شرکت‌های خودروسازی ایران، مشاغل غیر مستقیم و حتی برخی از مشاغل مستقیم توانایی و فرصت ادامه حیات را خواهند داشت؛ زیرا خودروهای خارجی هم مانند خودروهای ایرانی نیازمند سوخت و پمپ بنزین و... هستند، نیازمند قطعات یدکی هستند، نیاز به مکانیک دارند، نیاز به کارواش دارند، نیاز به صافکار و نقاش دارند، نیازمند نمایندگی فروش هستند، نیاز به بیمه دارند و... بنابراین هرگز آن ده‌ها میلیون نفر مورد ادعای نویسنده بیکار نخواهند شد (البته هنوز در عجبم که رقم ده‌ها میلیون نفر از کجا آورده شده است؟!)

در بدترین و بدبینانه‌ترین حالت اگر در نظر بگیریم که واقعا ده‌ها هزار نفر بیکار شوند، سوال این است که چه اشکالی دارد؟ خودروهای بی‌کیفیت داخلی و شبکه فروش و خدمات پس از فروش فشل به اصطلاح خودوسازان ما بدون تعارف توسط کارگران، کارمندان، مهندسان و مدیرانی نالایق اداره می‌شود؛ چه اشکالی دارد اگر این اشخاص نالایق بیکار شوند؟[۷] منطقی است که اگر من شهروند، من مصرف‌کننده، نگران بیکاری هموطنان شاغل خود هستم، به طریق اولی خود فعالان و شاغلان این صنعت باید بیشتر نگران این موضوع بوده و تلاش کنند با افزایش کیفیت تولیدات و خدمات خود و افزایش دانش و تقویت شایستگی‌های خود، جلوی بیکار شدن خود را بگیرند نه اینکه همان روش‌های اشتباه را ادامه داده و به انتظار دلسوزی مصرف‌کنندگان یا حمایت‌های کورکورانه دولت بنشینند.

صنعت خودرو ایران امروز توانمندی تمام مراحل طراحی و تولید و عرضه و خدمات پس از فروش را در سطح ملی دارد و قادر است با رشد این صنعت به توسعه اقتصاد کشور کمک اساسی کند اما به شرط این که فرمول های جهانی مدیریت در صنعت خودرو لحاظ شود و دولت از این صنعت پویا و پر ظرفیت حمایت نماید.

بیائید یکبار برای همیشه معنای واژه توانمندی را در صنعت روشن نمائیم. توانمندی تنها به معنای طراحی و ساخت نیست که اگر اینگونه بود احتمالا کشور اتیوپی هم توانایی تولید خودرو در سطح خودروهای آلمانی را دارد. از نظر من توانمندی بجز طراحی و ساخت شامل دو بعد دیگر هزینه و زمان هم می‌شود و همین دو بعد وجه تمایز تولید در سطح آزمایشگاهی و تولید در سطح اقتصادی و تجاری هستند؛ یعنی باید دید محقق شدن طراحی و ساخت یک خودرو در ایران چقدر هزینه و زمان می‌برد و در سایر کشورها چقدر. از نظر من با احتساب این معیارها خودروسازان ما هنوز هم خودروساز واقعی نبوده و توانمندی طراحی و تولید حداقل در سطح اقتصادی و با صرفه را ندارند که اگر داشتند چرا پس از تحریم‌ها تا آستانه ورشکستگی پیش رفتند؟ خودروسازان ما حداکثر توانایی طراحی و تولید آزمایشگاهی خودرو را دارند نه تولید انبوه و اقتصادی.[۸]

...بعنوان مثال دولت چین با تامین ۵/۱ میلیارد دلار تسهیلات از توسعه فناوری های پیشرفته در صنعت خودرو حمایت کرد دولت فرانسه شش میلیارد یورو کمک بلاعوض به صنعت خودرو این کشور کرد تا خودرو سازان کارخانه های خود را به کشورهای دیگر منتقل نکنند و همچنان منبع اشتغال در این کشور باشند

مگر حمایت‌های دولت و شهروندان ایرانی از این صنعت کم‌تر از دولت‌های چین و فرانسه بوده است؟ هزینه سال‌ها ممنوعیت واردات خودروهای خارجی باکیفیت و در نتیجه تولید خودروهایی از رده خارج، ناایمن، و مضر برای محیط‌زیست را شهروندان ایران پرداخت کرده‌اند نه خودروسازان ایرانی؛ به این امید که روزی شاهد به بار نشستن این حمایت‌ها و تحقق شعارهای فریبنده خودروسازان باشند. اگر کمی انصاف داشته باشیم درخواهیم یافت که حمایت‌های دولت و ملت ما از صنعت خودروسازی اگر بیشتر از چین و فرانسه نبوده مطمئنا کمتر هم نبوده است.

ایران با موقعیت استراتژیکی که در منطقه دارد، امروز دارای قویترین صنعت خودروسازی در منطقه‌ای با بازار ۴۰۰ میلیون نفری است

باید برای واژه قوی بودن هم تعریف روشنی ارائه کنیم. همانگونه که گفته شد با توجه به اینکه خودروسازان ما توانایی طراحی و تولید خودرو به صورت اقتصادی و مستقل را ندارند، قدرت رقابت با رقبای قدر خارجی را ندارند (که اگر داشتند از کاهش تعرفه واردات خودرو هراس نداشتند و هر لحظه به دنبال لابی و کسب حمایت خاص دولتی نبودند)، قدرت صادرات پایدار و چشمگیر را ندارند، چگونه می‌توان از صفت «قوی‌ترین» برای آنها استفاده کرد آن هم زمانی که در همین منطقه همسایه ما ترکیه در هر سال حدود ۲۰ میلیارد دلار خودرو و قطعات آن را صادر می‌کند؟[۹ و ۱۰]

صنعت خودرو جای تصمیمات خلق الساعه و غیر کارشناسی نیست و نباید اجازه بدهیم با تصمیمات بدون پشتوانه و غیر کارشناسی ظرفیت های این صنعت از بین برود.

صحبت یا بهتر بگویم شعار نویسنده در این مورد کاملا صحیح است و بنابراین سوالی که به ذهن متبادر می‌شود این است که آیا تولید کامیون ناایمن هُوو یا سواری پراید که به گفته فرمانده نیروی انتظامی ارابه مرگ بوده و هستند و یا احداث خطوط تولید خودرو در ونزوئلا و بلاروس و یا گرفتن امتیاز مونتاژ خودرو از خودروسازان نوپای چینی توسط خودروسازان با سابقه چندین ده‌ساله کشورمان ناشی از پشتوانه کارشناسی و تصمیمات عاقلانه در این صنعت است؟

سخن آخر

تصویر: مقایسه سیر پیشرفت خودروهای سمند و سوناتا

منبع تصویر

و در پایان با توجه به تمام نکات گفته شده، به جمله اول نویسنده توجه می‌کنیم:

بهانه اخیر حمله به خودروسازان افزایش قیمتی است که مورد تصویب شورای رقابت قرار گرفته است.

همانگونه که در مقدمه ذکر نمودم، این دسته از به اصطلاح کارشناسان سعی بر ساده‌سازی صورت مساله به نفع خودروسازان بی‌هنر داخلی دارند که در پاسخ آنها باید گفت، انتقادهای اخیر به خودروسازان تنها ناشی از افزایش قیمت خودروها نیست، بلکه بدان دلیل است که دولت و مردم پس از سال‌ها حمایت از این صنعت، پس از پرداخت هزینه‌های مالی و جانی بسیار به پای این صنعت و پس از شنیدن ادعاهای واهی خودروسازان در طول این سال‌ها در مورد خودکفایی، توانمندی در طراحی و تولید و...، هم اکنون متوجه شده‌اند که متاسفانه بر روی اسب بازنده شرط‌بندی کرده بودند. نه آن حمایت‌ها و هزینه‌ها ثمری داشته است و نه خودروسازان ما توانمندی طراحی و تولید اقتصادی و مستقل را بر خلاف ادعاهای گوش فلک کر کن خود کسب کرده‌اند و نه آنها اکنون توانایی رقابت با رقبای خارجی را دارند و حتی با وجود تمام این حمایت‌های بی‌شائبه هنوز هم نیازمند ادامه انواع حمایت‌ها برای بقای خود هستند و واقعا معلوم نیست کی این نیازمندی پایان یابد.[۸]

سوال مهم این است که بر فرض دوباره به این صنعت اعتماد شود و از آن به مانند گذشته حمایت حداکثری (حمایت کورکورانه و به ضرر مصرف‌کنندگان) صورت گیرد، چه تضمینی وجود دارد که حاصلی جر آنچه تابحال بدست آمده بدست آید؟

مشکل مردم و دولتمردان و نمایندگان آگاه در مجلس فقط افزایش قیمت خودرو آنگونه که چنین نشریات و نویسندگانی مساله را به نفع خودروسازان ساده نموده‌اند، نبوده و نیست بلکه مشکل ما با وابستگی، سوء استفاده، عقب‌ماندگی، رخوت، رانت‌خواری و عدم کارایی این صنعت در کشورمان است.

پی نوشت: شاید بهتر باشد آقای خادم المله نام خانوادگی خود را به خادم السایپا یا خادم الایرانخودرو تغییر دهد!

منابع و مآخذ

۱- اقتصاد برتر: دیوار کوتاه خودروسازان

۲- خودروسازی: دیوار کوتاه خودروسازان

۳- گزارش یک بازدید از خط تولید پراید

۴- کاهش تولید خودرو در ایران کماکان ادامه دارد

۵- میرخانی: اشتغال مستقیم و غیر مستقم ۸۴۰ هزار نفر در صنعت خودرو/ خاکساری: آمار اشتغال در خودرو عوامفریبی است

۶- بررسی میزان اشتغال‌زایی صنعت خودروی ایران

۷- طعم واقعی خدمات پس از فروش!

۸- واردات لنت ترمز پیکان و پیچ چند درصد تولید خودرو، «ملی» است؟

۹- صادرات صنعت خودروسازی ترکیه به 17 میلیارد دلار رسید

۱۰- رکورد جدید تولید خودرو در ترکیه

۱۱-  دلایل درجا زدن صنعت خودرو ایران در مقایسه با کره

 

نویسنده: علی حسین زاده

لینک ثابت و کوتاه به این مطلب: http://alihzadeh.blog.ir/post/201

توجه: باز نشر مطالب با ذکر «وبلاگ علی حسین زاده» و درج لینک به همان مطلب، آزاد است.


سایر مطالب

نظرات  (۴)

مرسی بابت مطلب قشنگ تون.
من شخصا تمامه مطالبی رو که گفتین قبول دارم، و حتی علاوه بر  این موضوعات ذکر شده خیلی مشکلات دیگه ای هم متوجه به اصطلاح‌ صنعت خودروسازی ما هستش!
با توجه به تخصصم توی رشته حسابداری بد نیس بگم که شرکتای ایرانی از بابت مسائل مربوط به محاسبه بهای تمام شده و خیلی موارد و مسائل مالی دیگه هم دچار مشکلات جدی هستن که رفته رفته هم با سیاست های غلط دارن وخیم تر میشن!
بازم متشکرم.
پاسخ:
شما لطف دارید. همانطور که شما فرمودید مشکلات صنعت خودروی ما بسیار بیشتر از این حرف‌هاست و در واقع خانه از پای‌بست ویران است؛ اما من تلاش کردم فقط پاسخ آن نوشته را بدهم. 
بخش ناامیدکننده ی قضیه اینه که هر چه فریاد بزنیم بازم لابی ها و مذاکرات با ذی نفعان کشوری نهایتا اوضاع رو بر وفق مراد خودروسازان ادامه خوهاد داد و هرگز به این امید نباشید که اندکی سیاستهای اصلی در این زمینه تکان بخورد!
طی خبر منتشر شده در خصوص لو رفتن قیمت های تمام شده خودروهای ساخت ایران خودرو و سایپا، شواری عالی رقابت در این خصوص هیچگونه عکس العمل و اقدامی الارقم اعلام حمایت از خریدار از خود نشان نداد .
قیمتها بر اساس نوع امکانات و رنگ خودرو به صورت میانگین و به تومان می باشد:
#پراید : 3/700/000
#پژو 405 : 6/800/000
پژو 206 5: 8/250/000
#سمند معمولی: 6/000/000
سمندال ایکس: 6/600/000
ال 90 : 7/400/000
#تیبا : 4/100/000
#رانا : 8/000/000
لیفان: 6/900/000
چرا باید خودرویی همانند پراید شش برابر قیمت تمام شده بفروش برسد؟ و در کشوری همانند سوریه به قیمت 4/300/000 به فروش رسانده شود؟!!!!!!!
  • سلام لطفا در مورد توسعه صادرات قطعه سازی خودرو مطلب بنویسین
  • سلام لطفا در مورد توسعه قطعه سازی خودرو مطلب بنویسین ممنون میشم

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی