وبلاگ علی حسین زاده

صفحه شخصی علی حسین زاده در برگیرنده یادداشت‌هایی در رابطه با سیستم‌عامل لینوکس، مدیریت، و...
alihzadeh.blog.ir Weblog Logo

وبلاگ علی حسین زاده

صفحه شخصی علی حسین زاده در برگیرنده یادداشت‌هایی در رابطه با سیستم‌عامل لینوکس، مدیریت، و...

وبلاگ علی حسین زاده

علی حسین زاده هستم؛ در این وبلاگ در مورد علائق و عقایدم می‌نویسم. گاهی هم مطالبی را که برایم جذابند را در اینجا قرار می‌دهم تا بهتر در دسترسم باشند.
»»» باز نشر مطالب با ذکر «وبلاگ علی حسین زاده» و درج لینک به همان مطلب آزاد است مگر اینکه به گونه‌ای دیگر در پائین متن ذکر شده باشد.
»»» لطفا توجه داشته باشید که من نمی‌توانم به پیام‌های خصوصی پاسخ دهم.

آخرین نظرات

در ادامه نوشته‌ای را مطالعه خواهید کرد به قلم پروفسور حسابی در بیان برتری زبان فارسی بر زبان عربی بخصوص برای بیان مطالب علمی

مقدمه

چند وقت پیش در تجلیل از پروین اعتصامی، خبرنگار تلویزیون با آب و تاب فراوان شروع به سخن گفتن کرد: "پروین اعتصامی شاعره‌ی نامدار...". احتمالا خانم خبرنگار خیلی هم به دانش خود می‌بالید که می‌تواند در جمله‌های فارسی قواعد عربی را به خوبی رعایت کند. غافل از اینکه ما اگرچه در زبان فارسی به دلیل پیوندهای ریشه‌دار آن با زبان عربی ناگزیر به استفاده از لغات عربی شده‌ایم (در همین مقدمه تعداد واژها‌های عربی را بشمارید)‌ اما هرگز هیچ دلیل عقلی و منطقی و قانونی برای استفاده از قواعد زبان عربی در کنار واژه‌های آن در فارسی نداریم. در زبان فارسی پروین اعتصامی هم به مانند سعدی و مولانا و... شاعر بود و نه شاعره.

گروهی دیگر از هموطنان وقتی تصمیم به صحبت در مورد مسائل دینی می‌گیرند یا اگر ادعای دین‌داری و تدین داشته باشند ناگهان واژه‌های فارسی را با انواع عربی جایگزین می‌کنند مثلا: "طعام میل بفرماپید" اگر هم به آن‌ها اعتراض نمائید احتمالا مانند معلم زبان عربی دوره دبیرستان من پاسخ خواهند داد که زبان عربی کامل‌ترین زبان دنیاست و خدا قرآن را به زبان عربی نازل کرده است چون زبان کاملی بوده و... [۱] در حالی که لااقل من تا به امروز متوجه نشده‌ام زبان عربی بر اساس کدام دلیل و منطق و بر اساس کدام سرشماری و مقایسه و توسط چه کسی به عنوان کامل‌ترین زبان دنیا انتخاب شده است؟

این استدلال گاهی باعث می‌شود که برخی از هموطنان واقعا زبان عربی را برتر از زبان فارسی بدانند و حتی فراموش کنند به همان اندازه که لغات عربی وارد زبان فارسی شده‌اند، از آن سو نیز به همان تعداد واژه‌های فارسی وارد زبان عربی شده است (حتی خیلی از واژه‌هایی که ما ممکن است آنها را عربی بدانیم، ریشه فارسی دارند مانند واژه‌های «وزیر» برگرفته از «وچیر» یا «فردوس» برگرفته از «پردیس» و...) [۲].

خدا نیز در آیه ۲ سوره یوسف دلیل عربی فرستادن قرآن را برای اندیشیدن بیان نموده است نه کامل بودن زبان عربی (گرچه عده‌ای ممکن است بعد از اندیشیدن به این نتیجه برسند که زبان عربی کاملترین زبان دنیاست):

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْ‌آنًا عَرَ‌بِیًّا لَّعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ

ما آن را قرآنى عربى نازل کردیم، باشد که بیندیشید

بگذریم...

در ادامه نوشته‌ای را مطالعه خواهید نمود به قلم پروفسور حسابی در بیان برتری زبان فارسی بر زبان عربی بخصوص برای بیان مطالب علمی:

نگاره ۱: توانایی زبان فارسی در برابر زبان عربیدر تاریخ جهان هر دوره‌ای ویژگی‌هایی داشته است. در آغاز تاریخ آدمیان زندگانی قبیله‌ای داشتند و دوران افسانه‌ها بوده است. پس از پیدایش کشاورزی دوره ده‌نشینی و شهرنشینی آغاز شده است سپس دوران کشورگشایی‌ها و تشکیل پادشاهی‌های بزرگ مانند هخامنشیان و اسکندر و امپراطوری رم بوده است. پس از آن دوره هجوم اقوام بربری بر این کشورها و فروریختن تمدن آنها بوده است. سپس دوره رستاخیز تمدن است که بنام رنسانس شناخته شده است. تا آن دوره ملل مختلف دارای وسایل کار و پیکار یکسان بودند. می‌گویند که وسایل جنگی سربازان رومی و بربرهای ژرمنی با هم فرقی نداشته و تفاوت تنها در انظباط و نظم و وظیفه‌شناسی لژیون‌های رومی بوده که ضامن پیروزی آنها بوده است. همچنین وسایل جنگی مهاجمین مغول و ملل متحد چندان فرقی با هم نداشته است.

از دوران رنسانس به این طرف ملل غربی کم‌کم به پیشرفت‌های صنعتی و ساختن ابزار نوین نائل آمدند و پس از گدشت یکی دو قرن ابزار کار آنها به اندازه‌ای کامل شد که برای ملل دیگر یارای ایستادگی در برابر حمله‌ی آنها نبود؛ همزمان با این پیشرفت صنعتی تحول بزرگی در فرهنگ و زبان ملل غرب پیدا شد زیرا برای بیان معلومات تازه ناگزیر به داشتن واژه‌های نوینی بودند و کم‌کم زبان‌های اروپایی دارای نیروی بزرگی برای بیان مطالب مختلف گردیدند.

در اوایل قرن بیستم ملل مشرق پی به عقب‌ماندگی خود بردند و کوشیدند که این عقب‌ماندگی را جبران کنند. موانع زیادی سر راه این کوشش‌ها وجود داشت. بعضی ملل چاره را در پذیرفتن یکی از زبان‌های خارجی برای بیان مطالب علمی دیدند مانند هندوستان ولی ملل دیگر به واسطه داشتن میراث بزرگ فرهنگی نتوانستند این راه‌حل را بپذیرند که یک مثال آن کشور ایران است.

برای بعضی زبان‌ها به علت ساختمان مخصوص آنها جبران این کمبود واژه‌های علمی کاری بس دشوار و شاید نشدنی است مانند زبان‌های سامی که اشاره‌ای به ساختمان آنها خواهیم کرد.

باید خاطرنشان کرد که شمار واژه‌ها در زبان‌های خارجی در هر کدام از رشته‌های علمی خیلی زیاد است و گاهی در حدود میلیون است. پیدا کردن واژه‌هایی در برابر آنها کاری نیست که بشود بدون داشتن یک روش علمی مطمئن به انجام رسانید و نمی‌شود از روی تشابه و استعاره و تقریب و تخمین در این کار پر دامنه به جایی رسید و این کار باید از روی یک اصول علمی معین انجام گیرد تا ضمن عمل به بن بست برنخورد.

برای اینکه بتوان در یک زبانی به آسانی واژه‌هایی در برابر واژه‌های بی‌شمار علمی پیدا کرد باید امکان وجود یک چنین اصل علمی در آن زبان باشد. می‌خواهیم نشان دهیم که چنین اصلی در زبان فارسی وجود دارد و از این جهت زبان فارسی زبانی است توانا در صورتی که بعضی زبان‌ها گو اینکه از جهات دیگر یک سابقه ادبی درخشانی دارند ولی در مورد واژه‌های علمی ناتوان هستند.

اکنون از دو نوع زبان که در اروپا و خاور نزدیک وجود دارد صحبت می‌کنیم که عبارتند از زبان‌های هند و اروپایی (Indo-European) و زبان‌های سامی (Semitic). زبان‌های فارسی از خانواده زیان‌های هند و اروپایی هستند.

زبان عربی

در زبان‌های سامی [که زبان عربی یکی از آن‌هاست] واژه‌ها بر اصل ریشه‌هایی سه حرفی یا چهارحرفی قرار دارند که به نام ثلاثی و رباعی گفته می‌شوند و اشتقاق واژه‌های مختلف بر اساس تغییر شکلی است که به این ریشه‌ها داده می‌شود و به نام ابواب خوانده می‌شود. پس شمار واژه‌هایی که ممکن است در این زبان‌ها وجود داشته باشد نسبت مستقیم دارد با شمار ریشه‌های ثلاثی و رباعی. پس باید بسنجیم که حداکثر شمار ریشه‌های ثلاثی چقدر است. برای این کار یک روش ریاضی به نام جبر ترکیبی (Algebre Combination) بکار می‌بریم.

در این رشته قضیه‌ای است به این ترتیب:

هرگاه بخواهیم از میان تعداد n شیئی تعداد معینی مثلا k شیئی برگزینیم و بخواهیم بدانیم چند جور می‌شود این k شیئی مختلف را از میان آن تعداد کل n شیئی برگزید، پاسخ این پرسش چنین است: اگر تعداد امکانات گزینش را به p نشان دهیم این عدد می‌شود:

P = n (n-1) (n-2) . . . (n-k+1)

ترتیب قرار دادن k شیئی در این فرمول رعایت شده است و عدد p را (permutation) می‌گویند.

مثلا اگر بخواهیم از میان پنج حرف دو حرف را برگزینیم اینجا n=۵ و k=۲ و p مساوی است با:

(p = ۵ × ۴ = ۲۰)

یعنی می‌توان ۲ حرف را ۲۰ جور از میان ۵ حرف برگزید به طوری که ترتیب قراردادن ۲ حرف نیز رعایت شود.

مثلا در جدول زیر از میان پنج حرف ا ب ت ج ی دو حرف با رعایت ترتیب‌های مختلف برگزیده شده است:

نگاره ۲: برتری زبان فارسی بر زبان عربی

می‌بینیم که ۲۰ ترکیب پیدا شده است که در آن رعایت ترتیب نیر شده است. مثلا ترکیب (اب) از ترکیب (ب‌ا) جداست.

اکنون می‌خواهیم ببینیم که از میان ۲۸ حرف الفبای سامی چند ترکیب سه حرفی می‌توان درآورد، این تعداد ثلاثی‌های مجرد مساوی می‌شود با:

P = ۲۸ × ۲۷ × ۲۶ = ۱۹,۶۵۶

یعنی حداکثر تعداد ریشه‌های ثلاثی مجرد مساوی ۱۹,۶۵۶ است و نمی‌شود بیش از این تعداد ریشه ثلاثی در این زبان وجود داشته باشد.

درباره ریشه رباعی می‌دانیم که تعداد آنها کم است و در حدود ۵ درصد تعداد ریشه ثلاثی است یعنی تعداد آنها در حدود ۱۰۰۰ است. چون ریشه‌های ثلاثی‌ای نیز وجود دارد که به جای سه حرف فقط دو حرف متفاوت دارد که یکی از آنها تکرار شده است مانند فعل (شَدَّ) که حرف (د) دوبار به کار رفته است از این رو بر تعداد ریشه‌هایی که در بالا حساب شده است چند هزار می‌افزائیم و جمعا عدد بزرگتر بیست و پنج هزار (۲۵۰۰۰) ریشه را می‌پذیریم.

چنانکه گفته شد در زبان‌های سامی از هر فعل ثلاثی مجرد می‌توان با تغییر شکل آن و یا اضافه کردن چند حرف کلمه‌های دیگری از راه اشتقاق گرفت که عبارت از ده باب متداول می‌باشد مانند:

فَعلَ – فَعّلَ – اَفُعَلَ – تَفَعّلَ – تَفاعَلَ – انْفَعَلَ – اِفْتَعَلَ – اِفْعَلَّ – اِسْتَفْعَلَ  که باب نهم یعنی افِعَلَّ به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ابوابی که به این ترتیب به دست آمده است دارای معانی نزدیک به اصل ثلاثی مجرد دارند و جنبه‌های تاکید و تشدید و واداشتن به کاری (مانند شَغَّلَ و اَشغَلَ) و حالت بین الاثنین (مانند ضارَبَ و تضارَبَ) و حالت پذیرش (مانند اِنفَعلَ) و حالت خواستن چیزی (مانند اِستَغفَرَ) و یا اشاره به خود (مانند اِستکْبَرَ) و یا پیدا کردن خاصیتی (اِحمَرَّ).

این تفاوت‌ها در معانی که به وسیله ابواب بدست می‌آید در بیان مطالب علمی در زبان‌هایی مانند زبان‌های هند و اروپایی مورد نیاز نیست زیرا همین معانی در آن ربان‌ها به شکل دیگری بیان می‌شوند مانند:

شَغَّل = بکارگماشتن  و  استغفر = بخشایش خواستن

از هر کدام از افعال اسامی مختلفی اشتقاق می‌یابد. اول نام‌های مکان و زمان (مانند مسکن از سکَنَ و نذخل از دخلَ)؛ دوم نام ابزار (مانند مِبرَد از بَرَد بر وزن مِفعَلْ، میزان از وزَنَ بر وزن مفعال،  مربه از شَرَب بر وزن مِفعَلَ)؛ سوم نام طرز و شیوه (مانند کِتْبَه و مِشْیَه بر وزن مِفْعَلَه)؛ چهارم نام حرفه (مانند خباز و خیاط بر وزن فعال)؛ پنجم اسم مصدر (مانند فِعْلْ از فَعَلَ و تَفَعُّل از تفعَّلَ و انفعال از انفَعلَ و همچنین برای باب‌های دیگر)؛ ششم صفت که ساختمان آن ده شکل متداول دارد (مانند صَعْبْ بر وزن فَعْلْ، حَسَن بر وزن فَعََلْ، حَزِن بر وزن فَعِلْ، رحیم بر وزن فعیل، رسول بر وزن فعول، رحمان بر وزن فعلان، کذاب بر وزن فعال، صدیق بر وزن فعّیل، علامه بر وزن فعّاله، ضُحَکَه بر وزن فُعَله)؛ هفتم رنگ (مانند اَحْمَر بر وزن اَفْعَل)؛ هشتم نسبت (مانند غربی از غرب، روحانی از روح)؛ نهم اسم معنی (مانند کیفیه از کیف).

با در نظر گرفتن همه انواع اشتقاق کلمات نتیجه گرفته می‌شود که از هر ریشه‌ای حداکثر هفتاد مشتق می‌توان بدست آورد. پس هرگاه تعداد ریشه‌ها را که از ۲۵۰۰۰ کمتر است در هفتاد ضرب کنیم حداکثر تعداد کلمه‌هایی که بدست می‌آید می‌شود:

۲۵۰۰۰ × ۷۰ = ۱,۷۵۰,۰۰۰

البته همه هفتاد اشتقاق برای هر ریشه‌ای متداول و معمول نیست و عددی که محاسبه شد حداکثر کلمه‌هایی است که ساختن آنها امکان دارد نه اینکه همه‌ی کلمه‌هایی که طبق الگوی زبان ممکن است ساخته شوند واقعا وجود داشته باشند. با این همه باز مقداری به این عدد حساب شده می‌افزائیم و آن عدد را به دو میلیون می‌رسانیم. امکان ساختن کلماتی بیش از این در ساختمان این زبان [زبان عربی] وجود ندارد.

یک اشکالی که در فراگرفتن این نوع زبان وجود دارد این است که برای تسلط یافتن به آن باید دست‌کم ۲۵۰۰۰ ریشه را از بر داشت و این کار برای همه مقدور نیست حتی برای اهل آن زبان، چه رسد به کسانی که به آن زبان بیگانه هستند...

ادامه دارد: «بخش دوم و پایانی برتری زبان فارسی بر زبان عربی»

۱- ویژگی‌های زبان عربی

۲- فهرست واژگان عربی با ریشه فارسی

 

لینک ثابت و کوتاه به این مطلب: http://alihzadeh.blog.ir/post/146

توجه: باز نشر مطالب با ذکر «وبلاگ علی حسین‌زاده» و درج لینک به همان مطلب در این وبلاگ، آزاد است. 


 

سایر مطالب:

  • ۹۲/۱۰/۲۷
  • علی حسین زاده

ایران

زبان فارسی

عربی

قواعد

نظرات  (۸)

ممنون مطلب جالبی بود ، منتظر ادامه‌ش هم هستیم :)
پاسخ:
لطف دارید. تا چند روز آینده بخش دوم هم منتشر خواهد شد. 
مطالب سایتتون رو مطالعه کردم خیلی لذت بردم با تشکر فراوان
سلام 
کاملترین زبان ها به ترتیب :
عربی 
فرانسوی
...   زبان عربی و زبان هندی تنها دو زبان زنده ی جهان هستند که دارای نحو هستند
 یادتان باشد که زبان فارسی بیست و یکمین لهجه از زبان عربی است و هفتاد درصد کلمات ان عربی است و 25 درصد هندی و ترکی و... فقط 5درصد فارسی هستند
زبان فارسی قاعده ی بی استثنا کمتر در ان دیده می شود به دلیل تزلزل زبان فارسی 
کلمه ی فارسی در اصل پارسی بود ولی چون عرب زبانان محترم حرف پ ندارند اومدیم انرا فارسی تلفظ کردیم و نوشتیم 
واقعا به جرات شما مجذوب شدم که نوشتید ((زبان فارسی بهتر از عربی است!!!!))
این تیتر فقط دروغ محض است 

پاسخ:
شما بری ادعاهای خود مدرکی دارید؟ کدام تحقیق علمی یا موسسه معتبر بین‌المللی تایید کرده که زبان فارسی بیست و یکمین لهجه زبان عربیست و یا هفتاد درصد واژه‌های فارسی عربی هستند؟
آیا بهتر نیست کمی بالغ شویم، متمدن شویم و از روی ...شکم آمار دروغ و بی پایه اساس به خورد مردم ندهیم؟
به نظر می‌رسد سطح دانش شما درباره زبان فارسی و عربی در حد پست‌های بی اساس فیسبوک و مطالب دروغی است که در سایت‌های زرد و وایبر و تلگرام و... منتشر می‌شوند.
من واقعا امیدوارم برای سایر جنبه‌های زندگی خود منابع معتبرتری را مورد استفاده قرار دهید.
  • علی بنی مرعش
  • اقای پانتورک من خودم متولد اهواز ولی در تهران بزرگ شدم پدرم عرب و مادرم اذری هست

    بر زبان اذری و عربی و فارسی و انگلیسی تسلط کامل دارم

    چظور میگی زبان فارسی لهجه بیست و یکم عربیست رفیقاتون میگفتند لهجه سی و سوم هست

    زبان فارسی یکی از قوی ترین زبان های تحلیلی هست

    یکی زبان پیشوند و پسوند پذیر هست و یکی زبان اسپلیت ارگاتیو هست بر خلاف زبان ضعیف ترکی

    ترکی کلی واژه مغولی دارد و نه هزار واژه عربی داره هفت هزار فرانسوی پنج هزار ایتالیایی دو هزار فارسی

    ایام هفته ترکی بسیاری از اضطلاحاتش و حروف اضافه اش فارسی هست

    زبان عربی بسیاری از واژگانش عبری و اکدی و سریانی و قبطی هست

    زبان عربی سه هزار واژه فارسی داره و کلی وام واژه بیگانه داره

    در عربی فعل هست وجود نداره

    استفاده از افعال کمکی در عربی محرز هست

    عربی حروف عله ساختار افعال رو بهم می زنند

    در عربی بعضی افعال مضارع در بعضی جنس ها دقیقا مشابه ذکر می شود

    این یعنی افتضاح

    الان اگر یک پانفارس بود میامد میگفت زبان ترکی لهجه چهلم مغولی و زبان عربی لهجه سی ام عبری هست چه حسی پیدا میکرد


    زبان فارسی بین چهار زبان کلاسیک دنیاست



  • لیسانس ادبیات
  • با سلام
    احتمالا نویسنده متن فوق تخصصی در زبان شناسی ندارند. چرا که از خیلی جنبه های زبانشناسی غافل مانده اند..مانند صرف..برای مثال عرض میکنم که شما در بحث تعدد کلمات که تنها ملاک شما هم بود..حرکات زبان عربی را جا انداخته اید ..همینطور که میدانیم در عربی خیلی کلمات یک جور نوشته میشن ولی با علامت گذاری و تغییر تلفظ معانی مختلفی میگیرند..
    ثانیا در باب منابع که میفرمایید وجود ندارد ژورنال ها و زبان شناسانی هستند که براساس فاکتورهای مختلفی زبان ها را رتبه بندی میکنند از قبیل فاکتور تعداد سخنوران..راحتی ترجمه..یادگیری با قاعده یا جوایز اکادمی و..که بازهم در این مورد موسسه های معتبری که زبان شناسان سرشناسی نظر میدهند متفق القول هستند که زبان عربی لا اقل از فارسی کامل تر میباشد
    باتشکر
  • سینا رنجبر
  • سلام
    بنده خود دبیر زبان عربی دارم
    فرمایشات شما صحیح هست
    زبان عربی نقص هایی دارد که باید از ساختار سنتی خود فاصله بگیرد
    اگر ایرانیانی چون سیبویه نبودند معلوم نبود چه بلایی سر زبان عربی میامد
    به واژه درس دقت کنید
    نام یکی از پیامبران ادریس هست
    این واژه از زبان عبری وارد زبان عربی شده
    چنین وام واژه ها  در زبان عربی بسیار زیادند پنج هزار واژه فارسی در عربی بکارگرفته میشود
    به نظرم زبان ما اذری ها بسیار قوی تر از زبان عربی هست
    نه تنها ترکی بلکه فارسی و دیگر زبان ها نیز مزیت ها و برتری های خاص خود را نسبت به زبان عربی دارند
    سلام.به نطر من شما کلا با قومیت و فرهنگ عربها مشکل دارید نه با زبان و ادبیات!افسوس که فقط جرات گفتن همچین موضوعات را دارید نه بیشتر!!!!!!!!!!!!!!!!!

    سلام

    به طورقطع بی تعصب عرض می کنم

    زبان عربی از خیلی از زبانها برتر است.

    با این گونه موضوعات نمی شود واقعیت را کتمان کرد.

    موفق باشیم.

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی